| Ciężarówka potrąciła kobietę z dzieckiem |
|
Na drodze krajowej nr 7 Gdańsk-Warszawa w Olsztynku doszło dziś do bardzo groźnego wypadku. Ciężarówka potrąciła w środę rano na przejściu dla pieszych kobietę z dzieckiem - podała policja.
|
| Sukces negocjacji ? lotnisko kupione |
|
Późnym popołudniem w poniedziałek 12 maja zakończyły się rozmowy samorządu województwa opolskiego z dotychczasowym właścicielem lotniska w Kamieniu Śląskim - ich efektem jest zgoda na sprzedaż lotniska przez Józefa Pilcha za 24 mln zł.
|
| Thorunium dla Pendereckiego |
|
15 maja 2008 r., podczas Koncertu Prezydenckiego, prof. Krzysztof Penderecki zostanie wyróżniony przez prezydenta Torunia Michała Zaleskiego Medalem Honorowym "Thorunium".
|
| Jak Mazur Ziobrze na nosie zagrał |
|
Zbigniew Ziobro, minister sprawiedliwości w rządzie PiS, walczył jak lew o ekstradycję z USA Edwarda Mazura, biznesmena podejrzewanego o podżeganie do zabójstwa generała Marka Papały. W tym czasie ścigany menedżer bez najmniejszych problemów zarabiał w Polsce - pisze "Puls Biznesu".
|
| Pijany kretyn rzucił butelką w dziecko |
|
Ze złamanym nosem i ranami głowy odwieziono do szpitala 9-letniego Damiana z Nowej Sarzyny. Dziecko wraz z mamą było na rowerowym spacerze, gdy nagle z przejeżdżającego auta wyleciała butelka po piwie. Szklany pocisk trafił chłopca prosto w twarz.
|
Francja
Z Wikipedii
Francja ( fr. France, wczasy w szczawnicy wym. [fʀɑ̃s]), stoły Republika Francuska (République Française, podsłuchy [ʀepyblik fʀɑ̃sɛz]) - państwo, aparaty cyfrowe którego część metropolitarna znajduje się w Europie Zachodniej , sypialnie posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitarna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, szczawnica noclegi oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l'Hexagone (sześciokąt) - pochodzi to od kształtu Francji metropolitarnej.
Francja graniczy z Belgią , studium policealne Luksemburgiem , organizacja imprez Niemcami , jaworki Szwajcarią , materace Włochami , suknie ślubne Monako , aparaty cyfrowe Andorą i Hiszpanią . Terytoria zamorskie graniczą również z Brazylią , odzież ciazowa Surinamem i Antylami Holenderskimi . Kraj jest także połączony z Wielką Brytanią przez tunel pod kanałem La Manche .
Republika Francuska jest unitarnym państwem demokratycznym, szczawnica w którym ważną rolę odgrywa prezydent. Jest również szóstym najlepiej rozwiniętym krajem świata i jedenastym w rankingu warunków życia. Najważniejsze ideały Francji zawarte są w Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela i w występującym na drukach urzędowych i monetach haśle rewolucji francuskiej "liberté, folie okienne égalité, łóżka z baldachimem fraternité" ("wolność, fotele z mazażem równość, bombki choinkowe braterstwo"). Kraj jest w gronie założycieli Unii Europejskiej . Ma największą powierzchnię spośród państw wspólnoty. Francja jest także członkiem-założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych , monitoring wchodzi także w skład Frankofonii , wieczory panienskie G8 oraz Unii Łacińskiej . Należy do Rady Bezpieczeństwa ONZ , pozycjonowanie w której posiada prawo veta.
Francja ze względu na swoją liczbę ludności, Kuferki na biżuterię potencjał gospodarczy, szczawnica pozycję w Europie, w3 silną armię (trzeci po Rosji i USA arsenał nuklearny), przyciemnianie szyb uchodzi za jedno z najpotężniejszych państw świata.
Nazwa " Francja " pochodzi od germańskiego plemienia Franków , kosmetyczki męskie które zajmowało region po upadku Cesarstwa Zachodniorzymskiego . W otaczającym Paryż regionie Île-de-France powstało państwo francuskie.
Spis treści |
[ edytuj ] Ustrój polityczny
[ edytuj ] Podział administracyjny
Francja, przeprowadzki jej część metropolitalna dzieli się na 22 regiony , szczawnica 96 departamentów oraz około 36 300 gmin. Ponadto wyróżnia się departamenty i terytoria zamorskie oraz zamorskie zbiorowości terytorialne. Więcej informacji na temat jednostek podziału administracyjnego wraz z danymi statystycznymi znajduje się w artykule: Regiony administracyjne i departamenty Francji .
[ edytuj ] Regiony (22 oficjalnie)
- Alzacja
- Akwitania
- Burgundia
- Bretania
- Centralny
- Dolna Normandia
- Franche-Comté
- Górna Normandia
- Île-de-France
- Korsyka
- Kraj Loary
- Langwedocja-Roussillon
- Limousin
- Lotaryngia
- Midi-Pyrénées
- Nord-Pas-de-Calais
- Owernia
- Pikardia
- Poitou-Charentes
- Prowansja-Alpy-Wybrzeże Lazurowe
- Rodan-Alpy
- Szampania-Ardeny
Obecny podział na departamenty został wprowadzony w 1789 roku - podczas rewolucji francuskiej . Stworzono wówczas departamenty jako jednostki terytorialne na tyle małe, kamery aby było możliwe w ciągu jednego dnia dotarcie na koniu z najdalszego krańca departamentu do siedziby władz departamentu , systemy monitoringu załatwienie sprawy w administracji i powrót do miejsca zamieszkania. Podział na departamenty został skonstruowany w oderwaniu od wcześniej istniejącego podziału na prowincje również po to, mieszkania w szczawnicy aby zniszczyć poprzednie struktury władzy.
Po II wojnie światowej okazało się, prezenty ślubne że departamenty są zbyt słabe gospodarczo i wymuszają nadmierną centralizację władzy publicznej. Dlatego w latach 70. XX wieku stworzono dodatkowy szczebel administracji, odzyskiwanie danych tzw. regions des programmes, baza twarzy składające się z kilku departamentów . Ich zadaniem była koordynacja polityki regionalnej. Na początku lat 80. XX wieku rozpoczęto proces decentralizacji administracji publicznej i między innymi w 1982 roku powołano samorząd terytorialny na szczeblu regionów oraz departamentów wyposażony w szerokie kompetencje.
Francja ma złożony system administracji swoich terytoriów zamorskich .
[ edytuj ] Departamenty
|
|
|
[ edytuj ] Departamenty zamorskie
- 101- Gwadelupa
- 102- Martynika
- 103- Gujana Francuska
- 104- Reunion
[ edytuj ] Zbiorowości zamorskie
[ edytuj ] Pozostałe
[ edytuj ] Gminy
Gminy są podstawowymi jednostkami samorządu terytorialnego we Francji (jednostki stopnia podstawowego). Większość z nich wywodzi się jeszcze z czasów rzymskich, meble zaś nieliczne powstały później niż w średniowieczu . Obecnie istnieje ok. 36 300 gmin, nieruchomości szczawnica a ich liczba ulega nieznacznym wahaniom w ciągu wielu lat. Typowa francuska gmina jest mała - ok. 22 500 gmin liczy co najwyżej 500 mieszkańców, f-18 a ok. 200 gmin ma nie więcej niż 100 mieszkańców. Zdarzają się również gminy mniejsze. Z drugiej strony w związku z przyznaniem wszystkim miastom takiego samego statusu w strukturze terytorialnej państwa 40 gmin liczy ponad 100 000 mieszkańców. Dopiero ustawa z 1971 r. nadała szczególny status trzem największym miastom: Paryżowi , wiedza Marsylii i Lyonowi ( Miasta te są podzielone na dzielnice).
[ edytuj ] Geografia
Całkowita granica lądowa : 2 892, europa4 km, master w tym z:
- Francją metropolitalną:
- Andorą - 56, Szczawnica nieruchomości6 km, w1
- Belgią - 620 km, rezeggess
- Hiszpanią - 623 km, w2
- Luksemburgiem - 73 km, Zakopane apartamenty
- Monako - 4, opony zimowe4 km, noclegi w szczawnicy
- Niemcami - 451 km, systemy
- Szwajcarią - 573 km, testostyr
- Włochami - 488 km.
- departamentami zamorskimi :
- Brazylia - 673 km, ewery
- Surinam - 510 km, zdjęcia cyfrowe tychy sosnowiec katowice
- Antyle Holenderskie - 10, reksa2 km
- Długość wybrzeża : 3 427 km
- Najwyższy punkt: Mont Blanc 4 808 m n.p.m.
- Najniższy punkt: delta Rodanu 2 m p.p.m.
- Język urzędowy: francuski ,
- Inne języki w użyciu: niemiecki , włoski , bretoński , baskijski , kataloński , niderlandzki , polski , arabski , berberyjski , romski oraz afrykańskie , itd.
[ edytuj ] Historia
Granice współczesnej Francji pokrywają się mniej więcej z granicami starożytnej Galii , która była zamieszkana przez celtyckich Galów . Galowie zostali podbici przez Rzymian w I wieku p.n.e. Ostatecznie Galowie przejęli kulturę oraz mowę najeźdźców. Podobnie było z chrześcijaństwem , które zostało przyjęte na tych terenach w II wieku n.e. i III wieku n.e.
W IV wieku n.e. germańskie plemiona, głównie Frankowie (od których to pochodzi starożytna nazwa „Francie”), przekroczyły Ren i zajęły Galię. Współczesna nazwa „France” pochodzi od nazwy feudalnych dóbr królów Francji z dynastii Kapetyngów wokół Paryża. Jako samodzielne państwo Francja istnieje od 843 wraz z podziałem imperium karolińskiego na części wschodnią, centralną i zachodnią. Zachodnia część w przybliżeniu odpowiadała terytorium współczesnej Francji.
Potomkowie Karola Wielkiego rządzili we Francji aż do 987 roku, kiedy to Hugo Kapet został koronowany na króla Francji. Jego potomkowie z dynastii Kapetyngów, Walezjuszów oraz Burbonów stopniowo zjednoczyli kraj w wyniku serii wojen oraz dynastycznego dziedziczenia tronu. Szczyt rozwoju monarchia francuska osiągnęła w XVII wieku pod rządami Ludwika XIV . W tym czasie Francja miała ogromny wpływ na europejską politykę, ekonomię i kulturę, stając się wówczas najludniejszym krajem w Europie.
W międzyczasie Burbonowie zajęli miejsce Habsburgów w Hiszpanii - wojny hiszpańskiej .
Francja była monarchią do 1792 roku kiedy to w wyniku rewolucji francuskiej została utworzona I Republika Francuska . Napoleon Bonaparte przejął kontrolę w republice w 1799 przyjmując tytuł I Konsula . W maju 1804 Francja została proklamowana cesarstwem. W wyniku kilku wojen jego armie podbiły wiele krajów, ustanawiając w nich władców wywodzących się z rodziny Bonapartego. W następstwie upadku Napoleona w 1815 we Francji zostaje przywrócona monarchia. W 1830 w wyniku tzw. rewolucji lipcowej powstaje konstytucyjna Monarchia Lipcowa , zastąpiona w 1848 przez II Republikę . Krótki okres tej formy rządów zakończył się w 1852, kiedy to Ludwik Napoleon (Napoleon III) ogłosił powstanie II cesarstwa . Ludwik Napoleon został obalony w wyniku wojny francusko-pruskiej w 1870 i zastąpiony przez III republikę .
W XX wieku zaznacza się powolny schyłek imperialnej pozycji Francji. W I wojnie światowej jest Francja jeszcze aktywnym i znaczącym elementem koalicji zwycięzców. Ale II wojna światowa jest militarną klęską. Zajęcie i okupowanie kraju przez wojska niemieckie, kolaboracja z Niemcami są początkami zmierzchu roli Francji w świecie, chociaż nadal Francja zachowuje znacząca pozycję w Europie. Bardzo niekorzystnie odbiło się to również na francuskiej ekonomii, liczebności populacji oraz w efekcie przyczyniło się do straty pozycji państwa dominującego w świecie. IV Republika została ustanowiona po II wojnie światowej, aby ostatecznie w 1958 ulec przekształceniu w obecną na wpół-prezydencką V Republikę . We Francji szczególne znaczenie posiadały i posiadają loże masońskie , zwłaszcza Wielki Wschód Francji . Jego członkami było wielu czołowych polityków. Te loże przyczyniły się także do erozji znaczenia Kościoła katolickiego .
W ostatnich dekadach francusko-niemieckie pojednanie i współpraca miało kluczowe znaczenie dla politycznej i ekonomicznej integracji w Europie, włącznie z wprowadzeniem Euro w styczniu 1999 . Francja jest na czele państw europejskich starających się wykorzystać zalety wynikające z wprowadzenia unii monetarnej w ten sposób, by tworzyć bardziej zintegrowane i sprawne systemy obrony i bezpieczeństwa. Jednocześnie Francuzi oponują przeciw federacyjnej formule Unii Europejskiej. Odrzucili także ratyfikację Europejskiej Konstytucji w maju 2005 .
Historia Francji , Francuskie imperium kolonialne
[ edytuj ] Klimat
Na północy kraju wilgotny klimat umiarkowany (chłodne lata, dość ciepłe zimy). Wiosna to najlepsza pora na zwiedzanie Paryża , trzeba być jednak przygotowanym na deszcze. Jesienią ranki bywają raczej zimne i nieprzyjemne, ale przed południem się wypogadza.
Na południu lata są suche, a temperatura często przekracza 30°C. Sporadycznie występują silne burze i grad. Zimy są łagodne (temperatury na wybrzeżu Morza Śródziemnego rzadko spadają poniżej 10°C) i często deszczowe. Jeszcze więcej opadów można się spodziewać wiosną.
Wiele obszarów Francji ma odrębny mikroklimat . Utrapieniem Południa stał się porywisty, chłodny mistral . Wiatr ten wieje głównie zimą i wiosną, przynosząc słoneczną pogodę i jasne, bezchmurne niebo.
[ edytuj ] Gospodarka
Francuska gospodarka oparta jest na dominującym sektorze prywatnym (prawie 2, 5 mln zarejestrowanych przedsiębiorstw) połączonym ze znaczną (choć zmniejszającą się) ingerencją państwa w gospodarkę (zob. interwencjonizm ) i sektorem publicznym. Rząd posiada znaczny wpływ na kluczowe segmenty gospodarki, szczególnie infrastrukturę, posiada większościowe udziały w przedsiębiorstwach kolejowych, lotniczych, energetycznych oraz telekomunikacyjnych. Od roku 1990 rząd stopniowo pozbywał się udziałów w firmach. Obecnie następuje powolna prywatyzacja France Télécom i Air France , jak również firm ubezpieczeniowych, banków i firm zbrojeniowych.
Francja jest członkiem grupy G8 najbardziej uprzemysłowionych państw świata. Według wielkości PKB (nominalnego) gospodarka Francji była szóstą na świecie (po amerykańskiej , japońskiej , niemieckiej , chińskiej i brytyjskiej ). Francja wraz z innymi 11 krajami Unii Europejskiej wprowadziła 1 stycznia 1999 walutę Euro , która całkowicie zastąpiła franka na początku 2000 r.
Według OECD , Francja była w roku 2004 piątym największym eksporterem i czwartym największym importerem dóbr przemysłowych. W roku 2003 Francja była drugim największym beneficjentem inwestycji zagranicznych spośród krajów OECD, z 47 mld dol. bezpośrednich inwestycji, wyprzedzana jedynie przez Luksemburg (w którym inwestycje bezpośrednie wynikały głównie z transferów środków pieniężnych do banków w tym kraju) i wyprzedzając Stany Zjednoczone (39, 9 mld). W tym samym roku francuskie przedsiębiorstwa zainwestowały za granicą 57, 3 mld dol., co stanowi drugi wynik wśród krajów OECD, po Stanach Zjednoczonych (173, 8 mld) i przed Wielką Brytanią (55, 3 mld) oraz Japonią (28, 8 mld).
Według publikacji OECD in Figures, Francja zajmuje pierwsze miejsce wśród krajów G8 pod względem wydajności pracy (mierzonej jako stosunek PKB per capita do liczby przepracowanych godzin). [2] W roku 2004 PKB na przepracowaną godzinę wynosił 47, 7 dol. (USA - 46, 3; Niemcy 42, 1; Wielka Brytania 39, 6; Japonia 32.5). [3]
Pomimo wyższej niż w Stanach Zjednoczonych wydajności pracy, francuski PKB na mieszkańca jest znacznie niższy (ok. 30 %) od amerykańskiego i jest porównywalny do innych krajów europejskich. Jest to spowodowane znacznie mniejszą niż w USA częścią populacji czynnej zawodowo. Wśród krajów OECD Francja ma jeden z najniższych odsetków ludności w wieku 15 - 64 lat czynnej zawodowo. W roku 2004 pracowało 68, 8 % Francuzów w wieku 15 - 64 lat (Japonia 80 %, Wielka Brytania 78, 9 %, USA 77, 2 %, Niemcy 71, 0 %). [4] Zjawisko to jest wynikiem blisko trzydziestoletniego masowego bezrobocia we Francji, które doprowadziło do trzech problemów: ok. 8 % aktywnej zawodowo populacji pozostaje bez pracy, absolwenci odwlekają wejście na rynek pracy tak długo, jak to możliwe, oraz powroty pracowników, którzy odeszli na przedwczesne emerytury .
Wielu ekonomistów powtarzało od dawna, iż głównym problemem francuskiej gospodarki nie jest wydajność pracy. Uważają oni, że jest nim brak strukturalnych reform, które pozwoliłyby zwiększyć ilość pracowników w stosunku do ogółu populacji. Liberalni ekonomiści oraz keynesiści podnoszą natomiast zbyt małą ilość przepracowanych godzin i brak zdecydowanych reform rynku pracy (prawica) oraz brak polityki rządu stymulującej sprawiedliwość społeczną (lewica). Ostatnie starania rządu w dziedzinie regulacji rynku pracy młodzieży spotkały się z silnym oporem.
W 2006 r. Francja była pierwszym na świecie celem podróży turystycznych, przyjmując 79, 1 mln odwiedzających, przed Hiszpanią (55, 6 ) i Stanami Zjednoczonymi (49, 4 mln). Osoby pozostające poniżej 24 godzin na terytorium kraju (np. mieszkańcy Europy północnej podróżujący na urlopy do Włoch czy Hiszpanii) nie są uwzględnione w tej statystyce. Na terytorium Francji znajduje się wiele miast o wysokiej wartości kulturalnej, na czele z Paryżem, a także licznych plaż , kurortów nadmorskich, ośrodków sportów zimowych oraz regionów wiejskich o wysokich walorach krajobrazowych. Poza tradycyjną turystyką Francja przyciąga również pielgrzymów do Lourdes , sanktuarium odwiedzanego rocznie przez kilka milionów osób.
Francja posiada znaczny przemysł lotniczy, na czele z europejskim konsorcjum Airbus . Jest też jedynym krajem w Europie (oprócz Rosji ) posiadającym własny kosmodrom . Jest również najbardziej niezależnym energetycznie krajem zachodu dzięki wielkim inwestycjom w energetykę nuklearną, co powoduje również, że emituje najmniej gazów cieplarnianych spośród krajów G8. Elektrownie atomowe zapewniały 86.9 % energii elektrycznej w 2005 r. [5]
Duże obszary żyznej ziemi, zastosowanie nowoczesnych technologii oraz dopłaty z UE, przyczyniły się do uczynienia z Francji największego producenta i eksportera żywności. Głównymi towarami eksportowymi są zboża, drób, przetwory mleczne, wieprzowina i wołowina oraz słynne francuskie wina. Dopłaty z Unii Europejskiej do francuskiego rolnictwa wynoszą prawie 14 mld dol.
Od zakończenia II wojny światowej rząd czynił wiele wysiłków w celu integracji z Niemcami, zarówno politycznej jak i ekonomicznej. Dziś te dwa kraje tworzą tzw. twardy rdzeń krajów promujących ściślejszą integrację krajów Unii Europejskiej.
[ edytuj ] Siły zbrojne
Francja zalicza się do głównych mocarstw atomowych. Jej arsenał to około 300 głowic atomowych, które mogą być przenoszone do 6 tysięcy kilometrów. Siły zbrojne liczą 259 tys. żołnierzy (2002r.) w tym wojska lądowe 137 tys. Francja mimo że jest członkiem NATO (od 1949r.) od 1966 nie uczestniczy w wojskowych strukturach paktu. Cztery największe francuskie garnizony poza Francją znajdują się w Afryce. Największy zlokalizowany jest w Dżibuti (w tym jednostka zamorska Legii Cudzoziemskiej), pozostałe na wyspie Reunion na Oceanie Indyjskim, w Senegalu i Gabonie w Afryce Zachodniej. Francuskie wojska stacjonują również w Wybrzeżu Kości Słoniowej, w Czadzie oraz w Republice Afryki Środkowej. Ponadto w Gujanie Francuskiej (Ameryka Płd.), w Dżibuti, na wyspie Mayotte (O.Indyjski) i w archipelagu wysp Mururoa w Polinezji Francuskiej na Pacyfiku znajdują się jednostki zamorskie Legii Cudzoziemskiej.
[ edytuj ] Transport i komunikacja
[ edytuj ] Transport kolejowy
Całkowita długość sieci kolejowej we Francji wynosi 31.939 km (w tym 31.840 km eksploatowanych przez państwowe przedsiębiorstwo SNCF ) i zarządzanych przez RFF . Zelektryfikowana jest blisko połowa sieci kolejowej (14.176 km), 12.132 km linii posiada dwa lub więcej torów . Szczególną cechą francuskiej sieci kolejowej jest występowanie dwóch różnych systemów zasilania energią elektryczną: napięcie stałe 1, 5 kV występuje głównie na liniach na południu kraju (elektryfikowanych jako pierwsze); napięcie przemienne 25 kV o częstotliwości 50 Hz występuje na liniach na północy kraju oraz na wszystkich liniach dużej prędkości . Ruch pociągów jest lewostronny z wyjątkiem obszarów na zachodzie kraju.
Transport kolejowy odgrywa we Francji niewielką rolę. Udział kolei w ogólnej pracy przewozowej wynosi 8, 6 % w przewozie pasażerów ( 2002 ) oraz 16 % w przewozie towarów.
Połączenia pasażerskie między Paryżem a największymi miastami kraju są obsługiwane przez pociągi TGV , osiągające prędkości maksymalne rzędu 300 km/h i handlowe powyżej 200 km/h. W chwili obecnej pociągi TGV łączą Paryż z ośrodkami leżącymi na czterech kierunkach: północnym, zachodnim, południowo zachodnim i południowo wschodnim. W 2007 r. ukończono budowę linii dużych prędkości łączącej Paryż z zachodnią częścią kraju.
Niewielki odsetek pasażerów podróżuje pociągami TGV między największymi miastami kraju, na kierunkach pokrywających się z połączeniami do Paryża (głównie na osi Marsylia - Lyon - Lille ).
Regionalny transport kolejowy pozostaje w gestii regionów , które zlecają prowadzenie przewozów przedsiębiorstwu SNCF pod marką TER . Rentowność tych przewozów oscyluje wokół 30 %, co pociąga za sobą duże dotacje ze strony władz regionalnych. W ostatnich latach poczyniły one również duże wydatki związane z wymianą taboru i zwiększeniem częstotliwości kursowania pociągów.
[ edytuj ] Transport drogowy
Całkowita długość sieci drogowej we Francji wynosi 893.300 km, w całości posiadających nawierzchnię asfaltową . Długość autostrad i dróg ekspresowych wynosi ok. 12.000 km.
Transport samochodowy jest podstawą transportu we Francji, zarówno pasażerskiego (86, 2 % ogólnej pracy przewozowej w 2004 ) jak i towarowego (80, 5 % ogólnej pracy przewozowej w 2005 ).
Rynek nowych samochodów osobowych jest opanowany przez krajowych producentów. W 2003 roku największy udział w sprzedaży miały samochody Renault (27 %), Peugeot (20.1 %) i Citroën (13.5 %). Najpopularniejszym rodzajem napędu samochodów pozostaje silnik Diesla (ok. 70 % samochodów sprzedanych w 2004 r.).
[ edytuj ] Transport wodny
Francja ma drugi najdłuższy system żeglowny w Europie. Jego długość wynosi 8500km. Najważniejszymi szlakami żeglownymi są rzeki Sekwana, Rodan, Garonna, Loara i Ren oraz kanały Południowy , Burgundzki , Briare , Marna-Saonna i Marna-Ren .
[ edytuj ] Transport lotniczy
[ edytuj ] Komunikacja miejska
[ edytuj ] Transport rurociągowy
[ edytuj ] Demografia
[ edytuj ] Statystyki demograficzne
| 2007 | |
| Liczba ludności | 63 713 926 |
| Ludność według wieku | |
| 0 - 14 lat | 18, 6% |
| 15 - 64 lat | 65, 2% |
| ponad 64 lata | 16, 2% |
| Wiek (mediana) | |
| W całej populacji | 39 lat |
| Mężczyzn | 37, 5 lat |
| Kobiet | 40, 4 lat |
| Przyrost rzeczywisty | 0, 436% |
| Współczynnik urodzeń | 12, 91 urodzeń/1000 mieszkańców |
| Współczynnik zgonów | 8, 55 zgonów/1000 mieszkańców |
| Współczynnik migracji | 1, 52 migrantów/1000 mieszkańców |
| Ludność według płci | |
| przy narodzeniu | 1, 05 mężczyzn/kobiet |
| poniżej 15 lat | 1, 05 mężczyzn/kobiet |
| 15 - 64 lat | 1 mężczyzn/kobiet |
| powyżej 64 lat | 0, 69 mężczyzn/kobiet |
| Umieralność noworodków | |
| W całej populacji | 3, 41 śmiertelnych/1000 żywych |
| płci męskiej | 3, 76 śmiertelnych |
| płci żeńskiej | 3, 04 śmiertelnych/1000 żywych |
| Oczekiwana długość życia | |
| W całej populacji | 80, 59 lat |
| Mężczyzn | 77, 35 lat |
| Kobiet | 84 lat |
| Rozrodczość | 1, 98 urodzeń/kobietę |
| Współczynnik dorosłych z HIV / AIDS | 0, 4% (2007) |
| Liczba osób zakażonych HIV/AIDS | 120 000 |
| Liczba zmarłych na HIV/AIDS | 1000 |
[ edytuj ] Miasta
| Miasta Francji |
| Paryż |
| Lyon |
| Marsylia |
| # | miasto | liczba mieszkańców | obszar metropolitalny (2007) | region |
|---|---|---|---|---|
| 1 | |
2 153 600 | 12 067 000 | |
| 2 | |
466 400 | 1 783 400 | |
| 3 | |
820 900 | 1 605 000 | |
| 4 | |
225 100 | 1 230 000 | |
| 5 | |
435 000 | 1 117 000 | |
| 6 | |
230 600 | 1 000 000 | |
| 7 | |
347 900 | 968 903 | |
| 8 | |
281 800 | 763 000 | |
| 9 | |
272 700 | 702 412 | |
| 10 | |
166 800 | 565 000 | |
| 11 | |
209 900 | 550 000 | |
| 12 | |
120 000 | 520 000 | |
[ edytuj ] Język
Językiem urzędowym we Francji jest francuski , posługuje się nim znaczna większość mieszkańców tego kraju, jednak poza nim istnieje wiele języków regionalnych:
- prowansalski - językiem tym (obecnie uważanym za dialekt francuskiego) posługuje się około 2 mln ludzi w południowej Francji ( Prowansja , Delfinat , Langwedocja )
- bretoński - mówi nim zaledwie 1/3 z 1, 5 milionowej populacji Bretończyków zamieszkujących płw. Bretoński w zachodniej Francji
- alzacki - dialekt języka niemieckiego , posługują się nim germańscy Alzatczycy zamieszkujący Alzację we wschodniej Francji
- baskijski - mówi nim kilkadziesiąt tysięcy Basków zamieszkujących prowincję Bearn
- kataloński - posługuje się nim kilkadziesiąt tysięcy Katalończyków zamieszkujących prowincję Roussillion w południowej Francji, przy granicy z Hiszpanią
- arabski - posługuje się nim około 3 mln imigrantów z Afryki Północnej, gł. w większych miastach oraz na lazurowym wybrzeżu
- flamandzki - mówi nim kilkadziesiąt tysięcy ludzi pochodzenia niderlandzkiego, zamieszkujących północną Francję (obszar Calais i Artois)
- korsykański - posługują się nim mieszkańcy Korsyki, jest on zbliżony do dialektów Włoch centralnych (m.in. toskańskich)
- lotaryński - dialekt języka niemieckiego , posługują się nim germańscy Lotaryńczycy zamieszkujący Lotaryngię przy granicy z Niemcami
[ edytuj ] Literatura
Znani pisarze francuscy to: Francois Rabelais , Michel de Montaigne , Jean Racine , Molier , Alfred de Musset , Stendhal , Gustave Flaubert , Charles Baudelaire , Marcel Proust , Andre Gide , Albert Camus , Anatole France , André Malraux , Antoine de Saint-Exupéry , Jean-Paul Sartre , Michel Houellebecq .
[ edytuj ] Filozofia
Znani filozofowie francuscy to: Kartezjusz , Wolter , Denis Diderot , Charles de Montesquieu , Henri Bergson .